Trong bối cảnh tổ chức Tòa án nhân dân theo đơn vị hành chính mới và yêu cầu nâng cao chất lượng xét xử các lĩnh vực chuyên môn cao, việc xác định thẩm quyền theo lãnh thổ có ý nghĩa quan trọng. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 04/2026/UBTVQH16 có hiệu lực thi hành từ ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Nghị quyết điều chỉnh thẩm quyền đối với các lĩnh vực như hủy phán quyết trọng tài, phá sản, phục hồi kinh doanh, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ, qua đó tăng cường chuyên môn hóa, bảo đảm thống nhất áp dụng pháp luật và nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc. Cụ thể như sau:
1.Thay đổi về thẩm quyền giải quyết yêu cầu hủy phán quyết trọng tài, đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc
Theo quy định mới, phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các Tòa án nhân dân cấp tỉnh được phân chia như sau:
Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội có thẩm quyền đối với 18 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Hưng Yên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Nghệ An, Ninh Bình, Phú Thọ, Quảng Ninh, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa và Tuyên Quang.
Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng có thẩm quyền đối với 07 tỉnh, thành phố gồm: Đà Nẵng, Huế, Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Quảng Ngãi và Quảng Trị.
Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền đối với 09 tỉnh, thành phố gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đồng Nai, An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Tây Ninh và Vĩnh Long.
2.Thay đổi về thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi hoạt động kinh doanh, phá sản
Cụ thể, Tòa án nhân dân khu vực 2 – Hà Nội có thẩm quyền đối với 18 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Hưng Yên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Nghệ An, Ninh Bình, Phú Thọ, Quảng Ninh, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa và Tuyên Quang.
Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đà Nẵng có thẩm quyền đối với 07 tỉnh, thành phố gồm: Đà Nẵng, Huế, Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Quảng Ngãi và Quảng Trị.
Tòa án nhân dân khu vực 1 – Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền đối với 09 tỉnh, thành phố gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đồng Nai, An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Tây Ninh và Vĩnh Long.
3. Thay đổi về thẩm quyền giải quyết các vụ việc sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ
Đối với các vụ việc dân sự, kinh doanh, thương mại và các vụ án hành chính liên quan đến sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, thẩm quyền giải quyết được tập trung tại 2 Tòa án nhân dân khu vực:
Cụ thể:
– Tòa án nhân dân khu vực 2 – Hà Nội có thẩm quyền đối với 20 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Bắc Ninh, Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Hưng Yên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Nghệ An, Ninh Bình, Phú Thọ, Quảng Ninh, Quảng Trị, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa và Tuyên Quang.
– Tòa án nhân dân khu vực 1 – Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền đối với 14 tỉnh, thành phố gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đà Nẵng, Đồng Nai, An Giang, Cà Mau, Đắk Lắk, Đồng Tháp, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Quảng Ngãi, Tây Ninh và Vĩnh Long.
4. Điều chỉnh kỹ thuật về tên đơn vị hành chính
Thay cụm từ “tỉnh Đồng Nai” bằng cụm từ “thành phố Đồng Nai” tại mục 9 Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
5. Tác động từ nghị quyết số 04/2026/UBTVQH16
Việc tập trung thẩm quyền giúp các vụ việc được giải quyết bởi đội ngũ thẩm phán có chuyên môn sâu, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả. Các vụ việc cùng loại được giải quyết tại một số Tòa án nhất định sẽ góp phần bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật. Hơn nữa chuyên môn hóa thẩm quyền xét xử tạo điều kiện cho thẩm phán tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực và phát triển chuyên sâu trong từng lĩnh vực đặc thù.
Tuy nhiên việc tập trung thẩm quyền tại Tòa án tập trung như vậy sẽ gây khó khăn về chi phí đi lại của đương sự tăng do phải tham gia tố tụng xa hơn.Đồng thời khối lượng công việc tập trung có thể làm gia tăng áp lực cho một số Tòa án.
Trên đây là toàn bộ nội dung liên quan đến “THẨM QUYỀN THEO LÃNH THỔ CỦA TOÀ ÁN TỪ NGÀY 10/06/2026 THEO NGHỊ QUYẾT SỐ 04/2026/UBTVQH16 ” Luật Đoàn Gia chúng tôi chia sẻ. Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và hỗ trợ.
Luật Đoàn Gia – Điểm sáng pháp luật. Hotline: 0978762268/0989992524
